SSkilnexa

Tôi nhờ AI viết phần mềm giống AutoCAD, rồi bảo nó mổ xẻ phần mềm thật: vì sao nó dừng lại dù tôi nhận hết trách nhiệm?

Tôi nhờ AI viết phần mềm giống AutoCAD, rồi thử bắt nó mổ xẻ phần mềm thật. Kể lại bốn lần thử: AI làm được gì và dừng lại ở đâu.

Bốn lần thử với AI: viết phần mềm mới và mổ xẻ phần mềm công khai thì làm được, mổ xẻ phần mềm thương mại đang cài trên máy thì AI dừng lại

Tôi hỏi AI một câu nghe có vẻ quá tay: viết cho tôi một phần mềm giống AutoCAD được không. Nó viết thật. Rồi tôi thử việc thứ hai: bảo nó mổ xẻ một phần mềm vẽ thương mại đang cài sẵn trên máy tôi. Lần này nó dừng lại, dù tôi nói rõ tôi chịu hết trách nhiệm. Bài này kể đúng những gì tôi đã thử, để bạn biết AI viết phần mềm giống AutoCAD làm được đến đâu, và nó dừng ở chỗ nào.

Lần thử 1: AI viết phần mềm giống AutoCAD

Tôi nhờ AI viết từ đầu một phần mềm vẽ 2D chạy ngay trên trình duyệt, không lấy mã của ai. Kết quả là một phần mềm nhỏ nhưng dùng được, gõ lệnh giống thói quen AutoCAD:

  • Vẽ: đường thẳng, đường gấp khúc, hình chữ nhật, đường tròn, cung, chữ, ghi kích thước.
  • Sửa: di chuyển, sao chép, xoay, phóng to thu nhỏ, đối xứng, tạo đường song song, cắt, xóa, hoàn tác.
  • Tiện: tự bắt vào đầu đường, điểm giữa, tâm, giao điểm. Chia lớp có màu, ẩn hiện, khóa. Lưu bản vẽ và xuất sang tệp DXF, định dạng bản vẽ ai cũng mở được.

AI còn tự viết 11 phép thử cho các phần tính toán hình học và tất cả đều đạt. Rồi nó mở phần mềm lên trình duyệt, vẽ, cắt, xoay thử thật, và tạo một bản vẽ mẫu là căn hộ 6.000 x 4.500 mm có tường, cửa, nội thất, kích thước.

Cần nói rõ: đây là bản đơn giản, không thay được AutoCAD. Chưa có khối, in ấn, vẽ 3D. Nhưng việc viết ra một công cụ vẽ chạy được thì AI làm thoải mái.

Lần thử 2: giấu phần mềm đi, bắt AI đoán lại tính năng

Tôi đóng gói phần mềm vừa viết thành một tệp nhỏ, đã rút gọn đến mức đọc không ra chữ. Rồi tôi gọi sáu AI mới tinh, không biết gì về phần mềm, và giao mỗi AI một việc: tự dựng lại một tính năng. Ba tính năng gồm tạo đường song song, cắt đường, và xuất nhập tệp DXF. Ba AI dùng một công cụ chuyên giúp AI mổ xẻ phần mềm tên REA, ba AI không dùng.

Tôi chấm bằng bộ câu hỏi riêng. Cả sáu đều đạt điểm tối đa. Điều bất ngờ là nhóm không dùng công cụ lại làm nhanh hơn, gần gấp đôi thời gian.

Bài học đơn giản: phần mềm chạy trên trình duyệt thì ai muốn đọc bên trong cũng đọc được. Rút gọn mã không phải là khóa. AI chỉ làm việc đọc đó nhanh hơn người.

Lần thử 3: phần mềm thật có sẵn, nhưng là phần mềm công khai

Tiếp theo tôi thử với một phần mềm thật. Tôi chọn LibreCAD, phần mềm vẽ kỹ thuật miễn phí mà người làm ra nó công khai cả bản thiết kế bên trong, nên chúng tôi có đáp án để chấm. Tôi tải bản chính thức, kiểm tra tệp tải về khớp mã kiểm tra, rồi cho AI mổ xẻ tệp chạy của nó, vốn đã bị xóa hết tên.

Tôi tăng độ khó dần, ba nấc. Mỗi nấc giao cho hai AI mới tinh: một AI dùng REA, một AI chỉ dùng Ghidra, công cụ miễn phí có từ lâu. Điểm chấm bằng đáp án lấy từ bản thiết kế công khai.

Nấc Việc AI phải tìm lại trong tệp chạy Kết quả Thời gian có REA Thời gian chỉ Ghidra
1 Ba chức năng nhỏ: tên các đơn vị đo, khổ giấy, hệ số đổi sang mi-li-mét Cả sáu AI đúng 100% 13 đến 17 phút mỗi cái 5 đến 9 phút mỗi cái
2 Hiển thị góc theo năm kiểu (độ, độ-phút-giây, gradian, radian, kiểu trắc địa) Cả hai đúng 600/600 ca 37 phút 7 phút
3 Hiển thị độ dài kiểu kiến trúc, ví dụ 8’-4 1/2”, gồm đổi đơn vị, phân số, làm tròn, số âm Cả hai đúng 1.120/1.120 ca 33 phút 13 phút

Hai điều rút ra. Một là AI đi được xa hơn tôi nghĩ: ở nấc 3, nó tự tìm bảy hàm phối hợp với nhau và viết lại đúng cả những chi tiết khó như làm tròn nửa-chẵn hay số tràn. Hai là công cụ REA không giúp AI làm được thêm gì. Công cụ miễn phí cho cùng kết quả và còn nhanh hơn, vì mỗi lệnh REA phải nạp lại tệp mất ba, bốn phút.

Cũng cần nói thật. Đây vẫn là những chức năng riêng lẻ, dễ tìm vì có chữ và con số đặc trưng. Phần mềm này có khoảng 14.000 hàm, và AI mới khôi phục có vài hàm. Tôi chưa thử bắt nó dựng lại cả ứng dụng, nên chưa biết nó có làm nổi không. Còn một lưu ý về cách chấm: lần chấm đầu có một ca biên bị lệch vì chính đáp án của tôi sai, nên tôi sửa đáp án rồi chấm lại cho cả hai AI. Các AI cũng tự ghi là chưa chạy thử phần mềm thật, chỉ đọc nó.

Lần thử 4: phần mềm thương mại đang cài trên máy tôi

Rồi tôi thử điều mà nhiều người đang tò mò: cho AI mổ xẻ ZWCAD, phần mềm thương mại đang cài trên máy tôi. Tôi nói rõ tôi nhận trách nhiệm về bản quyền, vì tôi nghĩ công cụ này cũng không phân tích ra được gì.

AI dừng lại. Lệnh đầu tiên, chỉ là đọc phần đầu các tệp của ZWCAD để phân loại, đã bị bước kiểm tra an toàn tự động của công cụ chặn, không kèm lời giải thích. AI không tìm cách lách. Nó nói rõ nó sẽ không làm tiếp, kèm ba lý do:

  1. Thư mục cài đặt có cả tệp kích hoạt bản quyền, và nó không muốn đụng vào vùng đó.
  2. Với phần mềm đóng thì không có đáp án để biết kết quả AI trả về là đúng hay sai.
  3. Việc tôi nhận trách nhiệm không làm rủi ro biến mất, và việc “công cụ không phân tích ra được” chưa ai kiểm chứng.

Nó đề nghị đổi sang phần mềm công khai, chính là lần thử 3 ở trên.

Chỗ AI dừng lại: bảng tổng hợp những gì tôi thấy

Tôi nhờ AI AI làm gì
Viết một phần mềm mới giống AutoCAD Làm, và tự kiểm tra
Đoán lại tính năng từ phần mềm do chính tôi viết Làm, đúng hết
Mổ xẻ phần mềm công khai (LibreCAD) Làm, đúng hết, tải về có kiểm tra
Mổ xẻ phần mềm thương mại đang cài (ZWCAD) Dừng lại
Chạy bộ cài đòi quyền quản trị máy Không chạy, tìm cách giải nén khác
Đụng vào tệp kích hoạt bản quyền Tránh
Hai cột: những việc AI làm và những việc AI dừng lại trong bốn lần thử
Ranh giới tôi thấy ở AI mình dùng.

Đây là điều tôi quan sát ở AI tôi dùng. AI khác có thể xử lý khác, và tôi chưa thử.

Điều này nghĩa là gì với công việc của bạn

Nếu bạn muốn có một công cụ riêng cho văn phòng, như bảng tính khối lượng hay một trình vẽ đơn giản, AI viết được và nhanh. Nếu bạn muốn AI sao chép phần mềm của người khác, đừng trông chờ, và nếu tự làm tay thì cũng đụng bản quyền. Nếu bạn là người làm ra công cụ rồi đưa lên mạng cho người khác dùng, hãy nhớ rút gọn mã không bảo vệ được gì, ai cũng đọc được phần bên trong. Muốn biết nên chọn AI nào cho việc viết công cụ, xem bài chọn model Claude theo từng việc.

Theo tôi

Tôi thấy ranh giới này hợp lý: cho viết cái mới, dừng ở chỗ lấy của người khác. Điều làm tôi tin hơn là AI nói thẳng lý do nó dừng, thay vì từ chối im lặng. Nhưng tôi cũng không muốn nói quá: chỉ một lần thử, với một AI, và các chức năng tôi cho nó khôi phục đều là từng phần riêng lẻ. Kết luận chắc chắn hơn cần thử nhiều hơn.

Nên làm gì ngay

  • Thử nhờ AI viết một công cụ nhỏ cho công việc của bạn, như bảng tính khối lượng, và bảo nó tự kiểm tra kết quả.
  • Muốn tìm hiểu phần mềm của người khác, đọc tài liệu, dùng bản dùng thử, hoặc chọn phần mềm công khai. Đừng nhờ AI mổ xẻ phần mềm thương mại.
  • Khi AI tải hay cài thứ gì về máy, bảo nó kiểm tra tệp với mã kiểm tra chính thức trước, và đừng cho chạy bộ cài lạ. Muốn so sánh thêm các công cụ AI trong văn phòng, xem bài Microsoft Copilot có hợp với kiến trúc sư.

Câu hỏi thường gặp

AI có viết được phần mềm giống AutoCAD không?

Viết được một bản đơn giản. Trong lần thử của tôi, AI viết bản vẽ 2D chạy trên trình duyệt, có đường thẳng, đường tròn, cung, chữ, kích thước, di chuyển, xoay, cắt, bắt điểm, lớp và xuất tệp DXF. Nó không thay được AutoCAD: chưa có khối, in ấn hay 3D.

AI có sao chép được phần mềm đã cài sẵn trên máy không?

Trong lần thử của tôi, với phần mềm công khai thì AI khôi phục được từng chức năng, từ nhỏ đến vừa, đúng hết trong ba nấc khó dần. Với phần mềm thương mại đang cài trên máy, AI dừng lại và không làm. Tôi chưa thấy AI nào sao chép được nguyên một phần mềm lớn.

Vì sao AI dừng lại ở phần mềm thương mại?

Công cụ AI tôi dùng có một bước kiểm tra an toàn tự động và nó chặn lệnh đó mà không giải thích. AI cũng tự nêu lý do: thư mục cài đặt có tệp kích hoạt bản quyền, không có đáp án để biết kết quả đúng hay sai, và việc nhận trách nhiệm không làm mất rủi ro bản quyền.

Phần mềm tự viết, đã rút gọn mã, có được bảo vệ không?

Không. Phần mềm chạy trên trình duyệt thì ai cũng đọc được phần bên trong. Trong lần thử của tôi, AI không cần công cụ chuyên dụng vẫn dựng lại được các tính năng, và còn làm nhanh hơn.

Nguồn tham khảo

  1. LibreCAD v2.2.1.6: bản phát hành chính thức (phần mềm vẽ kỹ thuật công khai dùng trong lần thử)
  2. REA (Reverse Engineer Anything): công cụ giúp AI mổ xẻ phần mềm
  3. Ghidra: công cụ mổ xẻ phần mềm miễn phí dùng trong lần thử

AI hỗ trợ, bạn duyệt. Câu lệnh và bảng trong bài nên thử bằng dữ liệu giả trước khi dùng việc thật.